SBRT is geen katheterbehandeling en geen percutane ablatie
Anders dan TACE/SIRT is geen arteriële katheter nodig; anders dan RFA/MWA wordt geen naald of antenne in de tumor geplaatst. De straling wordt beeldgeleid van buiten het lichaam toegediend.
Goed afgrensbare doelen zijn essentieel
Charité, Heidelberg, Freiburg en UKE beschrijven stereotaxie voor geselecteerde extracraniële tumoren, waaronder levermetastasen. Het plan moet voldoende gezond leverweefsel en nabijgelegen organen sparen.
- Diagnose en primaire tumor
- Aantal en grootte van laesies
- Ligging bij maag, darm en andere risico-organen
- Gezond levervolume en leverfunctie
- Eerdere leverbehandeling of radiotherapie
- Ziekte buiten de lever
- Beheersing van ademhalingsbeweging
Ademhalingsbeweging hoort bij de planning
Levertumoren bewegen met de ademhaling. Centra kunnen breath-hold, gating, tracking of bewegingsafhankelijke marges gebruiken.
Behandeling gebeurt meestal in weinig fracties
Freiburg beschrijft één tot tien fracties en Heidelberg enkele sessies. Het schema hangt af van grootte, ligging en dosislimieten van gezond weefsel.
SBRT kan relevant zijn als chirurgie of ablatie niet geschikt zijn
Een niet-invasieve aanpak kan passend zijn wanneer een laesie niet veilig kan worden geopereerd of aangeprikt, maar de keuze moet multidisciplinair worden vergeleken met andere opties.
Risico's hangen af van dosis en ligging
Vermoeidheid, misselijkheid of tijdelijke levertestveranderingen kunnen optreden. Ernstiger stralingsschade kan gezond leverweefsel of omliggende organen treffen afhankelijk van dosis, volume en eerdere behandeling.
Follow-upbeeldvorming beoordeelt respons
CT, MRI of PET/CT wordt gebruikt volgens tumorsoort en protocol. Spreek af wie de vervolgbeelden beoordeelt en wat gebeurt bij resterende of nieuwe tumor.
Officiële bronnen
Bronnen voor het laatst gecontroleerd 2026-09-07.
- Organ metastases – stereotaxy and CyberKnife for liver metastases — Charité – Universitätsmedizin Berlin ↗
- Extracranial stereotaxy — Heidelberg University Hospital ↗
- Stereotactic radiotherapy / radiosurgery — University Medical Center Freiburg ↗
- Extracranial stereotaxy / SBRT — University Medical Center Hamburg-Eppendorf (UKE) ↗